Vậy web 3.0 là gì? Điều gì khiến Web3 được quan tâm? Một số dự án Web 3.0 trên thị trường hiện tại

BICO, DOT, LINK, FIL, ICP, THETA, GRT,….

Reporter: Nguyễn Phan Quốc Thụy

Trong suốt ba thập kỉ vừa qua, dưới sự phát triển không ngừng nghỉ của công nghệ kỹ thuật số, chúng ta đã chứng kiến những thay đổi ấn tượng mang tính cách mạng của Internet, đặc biệt là với những lợi ích mà không gian mạng mang lại. Tuy là vẫn có những hạn chế, những rào cản nhất định, song với mong muốn dữ liệu được kết nối với nhau theo cách phi tập trung nhất, nơi người dùng có thể kết nối và tương tác được với nhau trong chiều không gian số, mà web 3.0 đã và đang được phát triển để bước một bước gần hơn đến với tương lai, đưa con người vào kỉ nguyên số.

Vậy web 3.0 là gì?

Định nghĩa: Web 3.0 (Web3) là thế hệ tiếp theo của Internet áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ blockchain. Thuật ngữ này được tạo ra bởi Gavin Wood, người sáng lập Polkadot và người đồng sáng lập Ethereum. Web 3.0 sẽ cho phép người dùng kiểm soát nhiều hơn dữ liệu trực tuyến của họ, đây còn là nơi được định nghĩa là dữ liệu phi tập trung, không được kiểm soát bởi một tổ chức, một cá nhân nào.

Về cơ bản chúng ta có thể hiểu rằng, Web3 là sự nâng cấp về tính phi tập trung dựa vào nền tảng của blockchain so với Web 2.0, là nơi mà người dùng có thể hoàn toàn tùy ý quyết định không gian mạng.

Lưu ý: Không có định nghĩa duy nhất và ý nghĩa chính xác có thể khác nhau tùy từng người.

Lịch sử hình thành

Để có cái nhìn chính xác và dễ hình dung hơn, chúng ta sẽ đi qua lịch sự hình thành của từng giai đoạn cho đến thời điểm hiện tại.

Web 1.0: đây là phiên bản đầu tiên của Internet, bao gồm một tập hợp các đường dẫn và trang chủ, ứng dụng và tương tác duy nhất của người dùng trong không gian này chủ yếu là đọc hoặc đăng lại các nội dung vốn có, công nghệ cốt lõi của web 1 là:

  • HTML (HyperText Markup Language)
  • HTTP (Hypertext Transfer Protocol)
  • URL (Uniform Resource Locator)

Web 2.0: Với sự phát triển tiếp theo, đó là sự phát triển của các trang mạng xã hội, nơi người dùng có thể sáng tạo nội dung và đăng tải trên các trang này như youtube, facebook, google,…Web 2.0 bao gồm 3 lớp:

  • Nền tảng truyền thông xã hội (Social media platforms)
  • Điện toán đám mây (Cloud computing)
  • Mobile use

Web 3.0: Đây được xem là giai đoạn mà người dùng thực sự sở hữu chất xám hay chính là nội dung mà họ tạo ra như nội dung bài viết, các video, …..Ngoài ra người dùng chính là người trực tiếp tham gia vào việc quản lý các dữ liệu của họ thay vì phải thông qua một nền tảng trung gian và đánh đổi các dữ liệu cá nhân. Kiến trúc lúc này của Web 3 sẽ bao gồm 3 phần:

  • Blockchain: một mạng lưới phi tập trung không thuộc quyền sở hữu của bất kì một bên nào, ví dụ: Ethereum, Binance,…
  • Smart Contract: các hợp đồng thông minh được lập trình bằng các ngôn ngữ tân tiến như Solidity, EVM, hay mới nhất là Move
  • Dapp: là các ứng dụng có tích hợp với ngôn ngữ smart contract và blockchain.

Điều gì khiến Web3 được quan tâm?

  1. Tính phi tập trung: Người dùng có thể tham gia vào Web 3.0 công khai và riêng tư mà không có sự can thiệp của một bên trung gian. Các hoạt động này được diễn ra trong không gian phi tập trung, vì vậy cho phép người dùng quyền tự do và quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân của họ.
  2. Tính ẩn danh và riêng tư: Người dùng hoàn toàn có thể tùy chọn việc tiết lộ danh tính thật của họ hoặc không vì cơ chế hoạt đồng bằng mạng lưới blockchain và smart contract không bắt buộc phải có danh tính của người dùng.
  3. Tính độc lập: Giờ đây dựa vào công nghệ, các nền tảng phi tập trung được tạo ra, người sáng tạo nội dung hay người dùng có thể tự kiếm tiền được bằng cách sở hữu các đồng coin/token của dự án.

Một số dự án Web 3.0 trên thị trường hiện tại:

  1. Mảng cơ sở hạ tầng Infrastructure:
    BICO, DOT, LINK, FIL, ICP, THETA, GRT, HNT, CSPR, STORJ, REEF, DIA, BAND, POND, AR, AIOZ, BAT….

Những dự án được quan tâm nhiều nhất trên thị trường hiện tại: DOT, LINK

Đội ngũ phát triển và đội ngũ đầu tư của các dự án:

DOT

Thành viên

  1. cựu CEO – Gavin Wood: Đồng sáng lập và cựu CTO của mạng Ethereum.

Information: https://www.linkedin.com/in/gavin-wood-88843316/ 

  1.  CEO – Bjorn Wagner: CEO mới của Polkadot
    Twitter: https://twitter.com/bjornwgnr 
  2. Robert Habermeier: Đồng sáng lập Polkadot này là thành viên của Thiel Fellow – Quỹ đầu tư của “ông trùm thung lũng Silicon” Peter Thiel – người là cha đỡ đầu cho nền tảng mạng xã hội Facebook.

Backer

  1. Web3 Foundation: Nhà đầu tư lớn, đã tham gia tổ chức hỗ trợ, phát triển nhiều công nghệ phục vụ ngành blockchain do CEO Gavin Wood của Polkadot thành lập và điều hành
  2. Binance: Đã chính thức đầu tư vào các dự án trên nền tảng Polkadot ecosystem với số tiền lên tới 10 triệu USD, đồng thời còn thay đổi giao dịch trên hệ thống từ ETH/BUSD bằng DOT/BUSD 
  3. MathWallet: Đầu tư vốn vào hệ thống DOT

LINK

Thành viên

Founder – Sergey Nazarov: Người sở hữu sớm tên miền Smartcontract.com, và giờ tên miền này được dẫn về trang chủ của Chainlinklabs. Ông có hơn 10 năm kinh nghiệm hoạt động trong các dự án Blockchain.

Information: https://www.linkedin.com/in/sergeydnazarov/ 

Ngoài ra các thành viên của Chainlink đều là những người rất mạnh trong lĩnh vực blockchain.

Cố vấn

Ban cố vấn của dự án đều là giáo sư, giám đốc, nhà sáng lập, leader những  cộng đồng, công ty và dự án lớn.

Link tham khảo: https://chain.link/team 

Quỹ đầu tư

Vào năm 2017, Chainlink (LINK) gọi vốn được tổng cộng 32 triệu đô la Mỹ thông qua 3 vòng gọi vốn bởi các nhà đầu tư: FJ Syndicates, Richard F. Dulude,Nirvana Capital, Limitless Crypto Investments, George Burke, Andreas Schwartz, Fundamental Labs, 8Decimal, Anmi OECD, Consensus Capital, Framework Ventures, Outlier Ventures.

Đối tác hiện tại

2. Mảng Dapp:

2.1. Mảng âm nhạc: AUDIO, CO, VIB
2.2. Metaverse & GameFi: MANA, SAND

2.3. SocialFi: VRS

Các dự án web 3 đang giải quyết các vấn đề gì của thị trường?

Đối với tình hình phát triển hiện tại, Web 3 đang gặp phải những vấn đề như tính ổn định, khó để mở rộng và kết nối như lợi ích mà mảng này thực sự mang lại, các vấn đề tồn đọng khác như chi phí đắt đỏ cũng là một rào cản lớn. Chính vì vậy, với tình hình thị trường mùa uptrend trước (khoảng thời gian cuối năm 2021) rất nhiều dự án Dapp Web 3 được ra mắt nhưng rất khó để trụ lại vì chưa giải quyết tốt được các vấn đề nêu trên. Hiện tại thị trường khi bước vào giai đoạn tái tích lũy, những dự án liên quan đến phát triển cơ sở hạ tầng, các giải pháp để xây dựng nền tảng được chú trọng hơn cả. Nên các dự án hiện tại vẫn chưa thực sự mang lại những giá trị thực sự cho người dùng cuối mà chỉ đang trong giai đoạn phát triển về phần mở rộng được cơ sở hạ tầng, các công nghệ để hỗ trợ các Dapp sau này.

Nên có thể thấy rõ rằng, các dự án mọc lên chủ yếu xoay quanh vấn đề giải quyết được bài toán mang tên “cơ sở hạ tầng” dành riêng cho Web 3.0, Ví dụ: nơi lưu trữ dữ liệu, công cụ thanh toán, blockchain, Oracles,…

Tiến độ phát triển của các dự án Web 3 ở thời điểm hiện tại.

Đối với 2 dự án như LINK và DOT, các tiến độ của dự án không được công khai với cộng đồng. 

Đối với các dự án còn lại, các dự án chỉ đang dừng lại ở việc phát hành token trong giai đoạn đầu, trả token theo đúng tiến trình, ra mắt sản phẩm ở giai đoạn đầu và dùng thời điểm downtrend để tiếp tục hoàn thiện dự án, tuy nhiên cũng không ít dự án bị bỏ ngỏ và thả trôi.

Thời điểm ra mắt, đa số các roadmap được xây dựng khá ngắn và được cập nhật trong khoảng 6 tháng kể từ khi ra mắt, nên có thể nói ở hiện tại, các dự án đều đã hoàn thành roadmaps của mình nhưng chưa có cập nhật mới cho thời gian sắp tới. 

Có thể kết luận ở thời điểm hiện tại, những dự án vẫn chưa có sự bùng nổ về tiến độ phát triển, và có xu hướng xây dựng trong im lặng đợi vượt qua giai đoạn downtrend cũng như trả hết lượng token đã được khóa.

Cách xây dựng tokenomic của các dự án.

Thông thường trong thị trường Crypto nói chung, các dự án để thu hút được sự quan tâm đầu tư của nhà đầu tư cần có một thiết kế tokenomic một cách hiệu quả, vì đây là cách nhà đầu tư sẽ đánh giá sự phát triển, nền kinh tế bên trong một dự án.

Thông thường một tokenomic dễ được quan tâm bởi cộng đồng nằm ở việc kiểm soát được mức độ lạm phát của token mỗi quý/năm. Có mức phân bổ cho đội ngũ, các quỹ đầu tư ban đầu, cố vấn hợp lý. Ngoài ra còn phải phát triển được các quỹ dự phòng, quỹ dành cho cộng đồng, các hoạt động dành cho airdrop và marketing với tổng cung thật ít để tránh lạm phát.

Thời gian trả token, số lượng trả và tổng cung ở thời điểm ra mắt cũng như trong vòng đời phát triển dự án cũng cần phải được tính toán để tính toán được áp lực mua và bán tại các thời điểm.

Với những tiêu chí trên, hầu như rất ít các dự án Web 3 có thể làm tốt được, tất nhiên là còn các yếu tố khác như đội ngũ cố vấn, công nghệ cũng góp phần vào, nhưng đa phần các dự án đều không làm tốt được vấn đề xây dựng cấu trúc nền kinh tế của dự án, dẫn đến thiếu sự quan tâm, thiếu sự hấp dẫn của cộng đồng và các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Ví dụ: Dự án Biconomy là một dự án rất tốt nếu xét về mặt ý tưởng và công nghệ, có nhiều quỹ lớn đứng sau đầu tư có thể kể đến quỹ Coinbase Venture, Binance, Ledger Prime, đội ngũ cũng được đánh giá rất cao về mặt kinh nghiệm. Thời điểm được bán các vòng gọi quỹ sớm từ nhà đầu tư nhỏ lẻ, dự án được quan tâm và FOMO rất lớn đến từ cộng đồng nhưng cho đến hiện tại dự án hầu như không có ý định gì trong vấn đề phát triển thêm. Điều này đến từ giai đoạn ban đầu, lượng cung token được bán ra quá nhiều, định giá sai của sản phẩm dẫn đến việc dự án không gom được token để đẩy giá lên lại và thả trôi cho đến hiện tại.

Các dự án Web 3 đang phát triển ở các thị trường nào?

Theo trang google trend, cụm từ Web 3 được nhắc nhiều nhất ở Ecuador và Peru.

Các dự án Web 3 đa số đều được phát triển tập trung ở các nước phát triển nhưng lại nhận được rất nhiều sự quan tâm của khu vực Châu Á, đặc biệt là các nước như Singapore, Hàn Quốc và Việt Nam.

Các dự án Web 3 nào đã thu hút được các VC?

Một số dự án được các quỹ lớn trong thị trường crypto quan tâm và đã rót vốn đầu tư: AR, BICO, CSPR, AUDIO,…

Đặc điểm chung của những dự này là xây dựng các cơ sở hạ tầng để làm nền tảng cho các ứng dụng Dapp sau này, các loại công cụ như blockchain, cơ sở lưu trữ dữ liệu, các công cụ liên kết thanh toán hay chuyển các loại tài sản thông qua các mạng lưới.

Xét về khía cạnh công nghệ, điều mà Web 3 đang cần nhất ở hiện tại đó là sự ổn định khi xây dựng các Dapps, các công cụ để kết nối được dữ liệu từ thế giới thực bên ngoài vào thị trường blockchain. Để làm được các điều trên, việc xây dựng được một mạng lưới blockchain có công nghệ tốt là điều được đặt lên hàng đầu, tiếp theo đó là sự cần thiết của Oracle để dẫn truyền các dữ liệu thực tế đến với mạng lưới đó.

Chính vì vậy, dự án nền tảng DOT và LINK là hai cái tên được quan tâm nhất, sản phẩm được xây dựng hoàn thiện nhất và có giá trị thực tế nhất để có thể đầu tư trong dài hạn.

Đầu tiên, dự án Polkadot (DOT) là một blockchain với nền tảng ngôn ngữ lập trình Solidity mạnh mẽ, việc phát triển không chỉ dừng ở việc tạo ra một blockchain ổn định, các dự án được xây dựng trên nền tảng cũng cần những yếu tốt khắc khe để được xây dựng trên này (vượt qua được giai đoạn thử nghiệm trên Kusama, phải đấu giá trên nền tảng DOT), điều này yêu cầu những dự án được làm trên này không chỉ phải tốt về mặt công nghệ mà đội ngũ cũng phải cần rất nhiều tiền để có thể đấu giá thành công trên nên tảng của DOT.

Đối với dự án ChainLink (LINK) là dự án về xây dựng công cụ Oracle có thể được xem là lớn nhất, cung cấp dữ liệu và thông tin từ các nguồn ngoài blockchain đến các hợp đồng thông minh. Riêng công ty của LINK đã tập hợp rất nhiều nhân lực trên toàn cầu và sức ảnh hưởng công cụ Oracle của LINK cho đến nay vẫn chưa có bất kì một dự án nào có thể vượt qua xét cả về mặt công nghệ và nguồn lực tài chính. Xét về tính thực tế, token LINK chủ yếu được mua nhiều bởi các nhà điều hành, các doanh nghiệp với mục đích tăng quyền truy cập vào các hợp đồng dữ liệu, điều này đồng nghĩa với gia tăng được tốc độ dữ liệu được truyền trên mạng lưới của dự án.
 

Đối với dự án The Graph (GRT) cũng là một dự án rất tốt nếu xét về tính thực tế, đây là dự án hỗ trợ truy vấn lại các nguồn dữ liệu đã được dùng trên các ứng dụng Dapps thông qua mạng lưới Ethereum. Về cơ bản, đối với một blockchain, việc dữ liệu không thể thay thế và làm giả là một tính năng nổi trội và cần thiết trong tương lai, tuy nhiên các Data xuất ra từ Blockchain hiếm khi được lưu trữ ở định dạng có thể được sử dụng trực tiếp trong các Dapp. Nó cần phân loại, sắp xếp và xử lý lại để cho các Dapp có thể xử lý dễ dàng và mượt mà hơn. Và The Graph là ứng dụng phi tập trung cung cấp công cụ để xử lý vấn đề này, hỗ trợ cho các Dapp có thể lấy dữ liệu từ mạng lưới chính nhanh chóng và sử dụng thuận lợi hơn mà không phải tốn quá nhiều thời gian cho công cuộc truy xuất và nhập dữ liệu, hiện một số dự án web 3 khác cũng đang hoạt động với sự hỗ trợ của The Graph, link tham khảo: https://thegraph.com/explorer/ 

Vậy trong cuộc cách mạng chuyển đổi số, Web 3 có vai trò ra sao?

Trong công cuộc cách mạng hóa, chuyển đổi các dữ liệu thô vốn được lưu trữ bằng các văn bản như hiện tại đang là trở ngại lớn trong việc quản lí, truy xuất, nhập dữ liệu. Các dữ liệu, thông tin là vô cùng cần thiết, tuy nhiên hầu như chúng ta đều chưa thể tận dụng triệt để, liên kết các dữ liệu này lại với nhau để chuyển thành một cơ sở dữ liệu “toàn thư” – nơi mà dữ liệu của một cá nhân, một đội nhóm, một tập thể, một tổ chức được thống kê hoàn toàn. Việc này còn hạn chế một phần vì tính minh bạch, tính bảo mật và quyền riêng tư của các bên, vậy nên đứng trước rào cản này, công nghệ blockchain là một giải pháp cần thiết để giải quyết các vấn đề này.

Hãy tưởng tượng, cơ sở dữ liệu của mỗi cá nhân, tập thể, tổ chức được tổng hợp và định danh thành một đoạn mã riêng biệt, và các dữ liệu này được lưu trữ trên nền tảng chung được quản lí bởi cơ quan cấp cao của nhà nước. Tất cả các hoạt động như giao dịch tại các trung tâm mua sắm, đóng các loại phí sinh hoạt, mã thuế, bảo hiểm y tế,….đều được tích hợp với công nghệ thanh toán của blockchain, thì các thủ tục, các bước trung gian sẽ được loại bỏ hoàn toàn, sẽ không còn cảnh người dân phải xếp hàng rất lâu để thực hiện các bước thanh toán, kiểm duyệt như chúng ta vẫn thường thấy ở các trung tâm mua sắm, thương mai, dịch vụ công,…nữa. Ngoài ra với việc kiểm soát chung, giá cả của các sản phẩm tiêu dùng sẽ được thống nhất hoàn toàn và giải quyết được vấn đề về chênh lệch giá ở hai nơi khác nhau nữa. Và đây chỉ là một phần lợi ích rất nhỏ trong sự phát triển này.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *